De keukentafel als vertrekpunt voor spirituele antropologie

Toen ik begin september voor een week-end in Parijs was heb ik ontdekt dat de Franse filmmaker/fotograaf Raymond Depardon een nieuwe film had afgewerkt: “La vie moderne”.

De film is de derde in reeks over het leven van landbouwers in Frankrijk. In Parijs ontdekte ik niet zozeer de film dan wel het fotoboek dat Depardon ook hieromtrent gepubliceerd had: ik bekeek het aandachtig in een boekenwinkel maar liet – na héél veel twijfels – het boek onaangekocht op tafel: mijn project ging voor. Ik had geen tijd om dat allemaal door te nemen.

De "keukentafel-situatie" als uitgangspunt om aan antropologie te doen

Filmen zoals de gebroeders Lumière

Ondertussen heb ik de film in Brussel gezien en zal ik binnenkort de eerste twee delen op DVD bekijken.

Eerlijk gezegd: ik ben er helemaal weg van. Depardon slaagt er wondermooi in een film te maken met enkel een paar (oude) mensen te portretteren die in verafgelegen gebieden van Frankrijk leven. Het zijn eenvoudige mensen. Ze hebben woordelijk niet zoveel te zeggen maar hun gezichten, hun handelingen, hun kledij, hun woningen en wat ze daar doen (of niet doen) hebben zoveel te vertellen.

Depardon filmt als de gebroeders Lumière: de camera is frontaal op het onderwerp gericht, er zijn geen wisselingen van standpunten, de meeste beelden hebben een vaste cadrage die nooit opdringerig is, en hij werkt met natuurlijk licht. Dat is héél intrigerend omdat de meeste filmmakers vandaag denken dat zulke esthetiek achterhaald is. Wel, niet dus. Bovendien filmt Depardon op 35mm (met de nieuwste Aaton-camera: de Penelope) en in cinemascoop (wat zeer uitzonderlijk is voor een documentaire). Dat is nog wat anders dan video (zelfs in HD)!

De keukentafel als uitvalsbasis voor een verhaal

In vele gevallen geraakt Depardon bij zijn bezoeken niet verder dan de keukentafel waar hij met zijn gasten een kort gesprek voert. Natuurlijk moest ik denken aan de keukentafel van Dam Thien in “Boeddha in de stad” waar een heel verhaal op een gelijkaardige manier tot leven komt en voel ik mij gesterkt in mijn eigen basisprincipes.

Eigenlijk zou ik in die kielzog van deze film een reeks willen starten om aan “spirituele antropologie” te doen, zoals Pierre de Béthune het in “Boeddha in de stad” verwoordt: een reeks portretten van bijzondere mensen die met spiritualiteit/religie bezig zijn. Hoe leven ze? Wat beleven ze? Hoe verwoorden ze hun ervaring? Wat doen ze precies? Welke gebaren? Welke gewaden? Welke rituelen? Welke teksten inspireren hen?

Wordt dus vervolgd.

Over “La vie moderne”:

, ,

2 Comments

  1. Tu savais qu’il avait reçu un prix, tout récemment ? C’est le prix Louis Delluc, une sorte de Goncourt du film…
    Tu savais que son film a été fait dans les Cévennes ? C’est un peu au-dessus de Montpellier, j’ai failli y trouver un emploi, et donc failli m’y installer…
    Comme quoi…

  2. Oui, j’étais au courant.

    Les Cévennes, c’est beau; mais apparemment c’est pas facile pour y vivre comme agriculteur.

Leave a Response